Ermenistan, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerini derinleştirme kararı almasının ardından Rusya ile olan diplomatik ilişkilerini tehlikeye attı. Moskova, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan yönetiminin Batı ile yakınlaşmasına karşılık olarak, sert ekonomik yaptırımlar uygulama kararı aldı. Bu yaptırımlar, Ermenistan’ın tarım, gıda ve enerji sektörlerini doğrudan hedef alıyor.
Rusya Tarım ve Hayvancılık Denetleme Servisi (Rosselhoznadzor), Ermenistan’dan ithal edilen taze meyvelerin, özellikle üzüm, vişne, kiraz, kayısı, erik, şeftali ve nektarin gibi ürünlerin ülkeye girişini geçici olarak yasakladı. Rus yetkililer, bu yasakların artan standart ihlalleri ve Ermenistan’ın tarım denetim sistemindeki yetersizlikler gerekçesiyle alındığını belirtti. Ayrıca, Ermeni balık ve su ürünleri ithalatına da sertifikasyon engeli getirildi; denetimden geçemeyen birçok işletmenin kara listeye alındığı duyuruldu.
Bu yaptırımlar, Rusya’nın uzun süredir Ermenistan’a uyguladığı ekonomik baskı stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Geçtiğimiz haftalarda, Ermenistan’dan ithal edilen sebze ve çiçek gibi ürünlerin sevkiyatı tamamen durdurulmuştu. Ülkenin ünlü maden suyu markası “Cermuk” ve en büyük ihraç kalemlerinden olan şarap ile konyak gibi ürünlerin Rus pazarına satışı da askıya alındı. Uluslararası analistler, Moskova’nın bu adımlarını teknik nedenlerden ziyade, Ermenistan’ın AB ile yaptığı yeni işbirliği anlaşmalarına bir tepki olarak yorumluyor.
Rusya’nın Ermenistan üzerindeki baskısı, sadece tarım ürünleriyle sınırlı kalmayacak gibi görünüyor. Eğer Ermenistan, AB’ye katılım yönündeki adımlarını sürdürürse, Rus yetkililer, bu ülkeye sağlanan vergisiz doğalgaz, petrol ve elmas tedarikini durdurma tehdidinde bulundu. Şu anda Rusya, Ermenistan’a doğalgazın bin metreküpünü yalnızca 177 dolara temin ederken, Avrupa piyasalarında bu fiyat 600 dolar civarında seyrediyor. Bu büyük fiyat farkı, Ermenistan’ın enerji arzı açısından Rusya’ya ne denli bağımlı olduğunu gösteriyor.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Rusya ile ilişkilerin zor bir süreçten geçtiğini kabul ederek, ülkesinin güvenlik ve enerji bağımlılığı ile Batı entegrasyonu arasında bir denge sağlamaya çalıştığını ifade etti. Bölgesel gözlemciler ise, Rusya’nın bu tür hamlelerle eski Sovyet coğrafyasındaki etkisini korumak amacıyla komşularına sıkı bir “tercih zorunluluğu” dayattığını vurguluyor.
