Jared Isaacman, 28 Nisan’daki Senato oturumunda Plüton’un gezegen olarak yeniden tanınması gerektiğini savundu. Amerikalı astronom Clyde Tombaugh’un bu gök cismini keşfettiğini hatırlatan Isaacman, Tombaugh’a bu onurun geri verilmesi gerektiğini vurguladı. Plüton, 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından belirlenen yeni tanım sonucunda “cüce gezegen” kategorisine alınmıştı. Bu değişikliğin arka planında, 2005 yılında Plüton’dan daha büyük bir gök cismi olan Eris’in keşfi yatıyor.
IAU’nun gezegen tanımına göre bir gök cisminin gezegen olarak adlandırılabilmesi için, Güneş etrafında dönen, kendi kütleçekimiyle yuvarlak bir şekil alacak kadar kütleye sahip olan ve yörüngesindeki diğer cisimleri temizleme özelliğine sahip olması gerekiyor. Ancak Plüton, bu tanımın üçüncü kriterini karşılayamıyor. Bilim dünyasında bu tanımın tartışmalı olduğu düşünülüyor. Bazı astrobiyologlar, bir cismin gezegen olup olmadığının belirlenmesinde yörüngesel dinamiklerin değil, fiziksel özelliklerin esas alınması gerektiğini savunuyor. Eleştirmenler ayrıca, “Güneş etrafında dönme” şartının, güneş sistemimizin dışındaki birçok ötegezegenin gezegen olarak tanınmasını engellediğine dikkat çekiyor. Araştırmalar, “yörünge temizleme” kriterinin son 200 yıl içerisinde bilimsel literatürde pek kullanılmadığını ortaya koyuyor.
2024 yılında, üç gezegen bilimcisi daha ölçülebilir bir tanım önerdi. Bu yeni tanıma göre, bir yıldız etrafında dönen ve belirli bir kütle aralığında yer alan cisimler gezegen sayılacak. Ancak Plüton, bu yeni kriterlere göre de gerekli kütleye ulaşamadığı için statüsü değişmiyor. Isaacman’ın Senato’daki açıklamaları, Plüton’un gezegen sınıflandırmasının artık sadece bilimsel bir mesele olmadığını, aynı zamanda siyasi bir boyut kazandığını gösteriyor.
About the Author
